Το Brake by Wire στη Formula 1: Το brake-by-wire στη Formula 1 είναι από αυτά που δεν βλέπεις ποτέ, δεν ακούς ποτέ και όμως καθορίζει κάθε χιλιοστό στο φρενάρισμα. Δεν είναι απλά “ηλεκτρικό φρένο”. Είναι η λύση σε ένα πρόβλημα που εμφανίστηκε όταν μπήκαν τα υβριδικά συστήματα: το πίσω μέρος ξαφνικά φρενάρει… από μόνο του, χάρη στην MGU-K που λειτουργεί σαν γεννήτρια και ρουφά ενέργεια.
Αν αυτό το ηλεκτρικό φρενάρισμα αφεθεί ανεξέλεγκτο, το μονοθέσιο θα γυρίσει ανάποδα στην είσοδο της στροφής. Άλλοτε θα φρενάρει υπερβολικά πίσω, άλλοτε δεν θα φρενάρει καθόλου. Είναι ασταθές. Χαοτικό. Επικίνδυνο. Και γι’ αυτό δημιουργήθηκε το brake-by-wire: ένα σύστημα που λέει “άσε το πεντάλ σε μένα, εγώ θα σου δώσω τέλειο φρενάρισμα”.
Ο οδηγός πατάει το φρένο, αλλά το πεντάλ δεν είναι συνδεδεμένο μηχανικά με τα πίσω φρένα. Ουσιαστικά δίνει εντολή σε έναν υπολογιστή, κι αυτός αποφασίζει πόση δύναμη θα πάει στα υδραυλικά φρένα και πόση στην MGU-K. Το μυστικό είναι η ισορροπία. Το μονοθέσιο πρέπει να νιώθει πάντα σαν ένα ενιαίο σώμα. Ο οδηγός πρέπει να πιστεύει ότι έχει φρένο χωρίς να χρειάζεται να σκέφτεται τι μέρος της δουλειάς το κάνει το ηλεκτρικό σύστημα.
Το brake-by-wire καλείται να κάνει κάτι ακατόρθωτο: να εξισορροπήσει ένα μονοθέσιο που “ρουφάει” ενέργεια από τους πίσω τροχούς ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να επιβραδύνει με φρένα που ζεσταίνονται στους 800 βαθμούς. Αντί να το αφήνει στην τύχη, το σύστημα υπολογίζει χιλιάδες φορές το δευτερόλεπτο την ιδανική κατανομή. Αν δει αστάθεια, μεταφέρει δύναμη μπροστά. Αν δει απώλεια ενέργειας στη MGU-K, βάζει πιο πολύ υδραυλικό φρένο. Αν δει oversteer στην είσοδο, “μαλακώνει” το πίσω μέρος. Αν ο οδηγός χτυπήσει curb, διορθώνει.
Διάβασε ακόμη: Ο ύμνος του Motor Festival γράφεται στα 13 χρόνια ιστορίας (VIDEOCLIP)
Το Brake by Wire στη Formula 1: Το πιο εντυπωσιακό είναι η αίσθηση. Οι οδηγοί λένε πως όταν το brake-by-wire δουλεύει τέλεια, το πεντάλ δεν έχει ψέμα. Δεν έχει “σκαλιά”. Είναι σταθερό, γεμάτο, σαν να έχεις μηχανικό σύστημα. Όταν όμως κάτι δεν πάει καλά, το νιώθεις αμέσως. Το πεντάλ γίνεται νεκρό, σπογγώδες, ξένο. Εκεί καταλαβαίνεις πόσο λεπτή είναι η ισορροπία ανάμεσα στη μηχανική και στο software.
Το brake-by-wire ελέγχει επίσης το “brake migration” αυτό που είπαμε παλιότερα: μετατοπίζει δυναμικά το brake bias στη στροφή. Όλο το φρενάρισμα της F1 σήμερα είναι χορογραφία μεταξύ ηλεκτρικών και μηχανικών δυνάμεων, κι αυτό το σύστημα είναι ο μαέστρος που δεν φαίνεται.
Πίσω από κάθε τέλειο late braking, πίσω από κάθε dive bomb τύπου Verstappen, πίσω από κάθε απόλυτα ισορροπημένο φρενάρισμα στη στροφή 1, υπάρχει αυτό το μικρό μαύρο κουτί που κάνει τον υπολογιστή του μονοθεσίου να δουλεύει με ταχύτητα… σκέψης.
Κι αν μια μέρα χαλάσει; Η F1 γίνεται ξαφνικά un-driveable.
Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο κρίσιμο είναι ένα σύστημα που κανείς δεν βλέπει αλλά όλοι χρωστάνε σε αυτό κάθε γύρο που ολοκληρώνουν.
