Bol d’Or 1922: Ένας αναβάτης για 24 ώρες

Ο Tony Zind στέκεται δίπλα στη Motosacoche με τον αριθμό 37. Πίσω του, θεατές με καπέλα και μια ξύλινη περίφραξη· κάτω από τις μπότες του, χώμα. Η φωτογραφία της Agence Rol, τραβηγμένη στις 28 Μαΐου 1922, έχει κρατήσει κάτι που οι σημερινές εικόνες των φωτισμένων pit lane δύσκολα εξηγούν: το πρώτο Bol d’Or απαιτούσε έναν αναβάτη για ολόκληρη τη δοκιμασία των 24 ωρών.

Ο Zind ήταν ο πρώτος νικητής. Δεν είχε συναθλητή για να του παραδώσει τη μοτοσυκλέτα και να ανακτήσει δυνάμεις. Εκεί βρίσκεται η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο 1922 και στη σύγχρονη αντοχή — πολύ μεγαλύτερη από τη διαφορά στην τελική ταχύτητα.

Bol d’Or 1922: Η ιδέα του Eugène Mauve

Τον αγώνα δημιούργησε ο Eugène Mauve, στο πλαίσιο της Association des anciens motocyclistes militaires, της ένωσης παλαιών στρατιωτικών μοτοσυκλετιστών. Η οργάνωση θα εξελισσόταν στην Association des moto-cyclecaristes de France. Η προέλευση αυτή δίνει στην πρώτη διοργάνωση ένα συγκεκριμένο ανθρώπινο περιβάλλον: ανθρώπους συνδεδεμένους με τη χρήση της μοτοσυκλέτας, που έστηναν μια δοκιμασία εξαιρετικής διάρκειας.

Η ιδέα έβαζε μαζί δύο απαιτήσεις που δεν συμβιβάζονται εύκολα. Η μοτοσυκλέτα έπρεπε να συνεχίζει να λειτουργεί. Ο αναβάτης έπρεπε να συνεχίζει να την οδηγεί. Όσο περνούσαν οι ώρες, η καθαρή ταχύτητα γινόταν μόνο ένα μέρος της εξίσωσης. Η μηχανική αντοχή και η διαχείριση της προσπάθειας αποκτούσαν όλο και μεγαλύτερο βάρος.

Πέντε χιλιόμετρα χωματόδρομου, ένας ολόκληρος κόσμος μακριά

Σύμφωνα με την επίσημη ιστορική αναδρομή του EWC, η πρώτη διαδρομή είχε μήκος περίπου πέντε χιλιόμετρα και χρησιμοποιούσε χωματόδρομους ανάμεσα στα Vaujours, Clichy-sous-Bois και Livry-Gargan, στα βορειοανατολικά του Παρισιού. Η σημερινή εικόνα μιας μόνιμης αγωνιστικής εγκατάστασης δεν βοηθά να τη φανταστούμε σωστά.

Οι φωτογραφίες της εποχής προσφέρουν την πιο τίμια κλίμακα. Στενά ελαστικά, εκτεθειμένα μηχανικά μέρη, μεγάλοι αριθμοί συμμετοχής, θεατές κοντά στις μοτοσυκλέτες. Ο εξοπλισμός και το περιβάλλον ανήκουν σε μια πολύ διαφορετική εποχή του αθλητισμού. Αυτό που εντυπωσιάζει είναι η απόσταση ανάμεσα στα μέσα που διέθεταν και στη διάρκεια που ζητούσαν από αυτά.

Η πρώτη θέση του Zind καταγράφεται στο επίσημο παλμαρέ του διοργανωτή με τη μάρκα Motosacoche. Το ίδιο δίδυμο αναβάτη και κατασκευαστή κέρδισε και το 1923, όταν ο αγώνας είχε ήδη μεταφερθεί στο Circuit des Loges, στο Saint-Germain-en-Laye. Το όνομα της διοργάνωσης άρχιζε να αποκτά συνέχεια.

Η φωτογραφία του αριθμού 24

Στο ίδιο αρχειακό σύνολο βρίσκεται ο François Clech με Motosolo, αριθμός 24, επίσης στις 28 Μαΐου 1922, στα περίχωρα του Vaujours. Η ταυτοποίηση προέρχεται από την καταγραφή της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. Είναι μια διαφορετική μοτοσυκλέτα και ένας διαφορετικός άνθρωπος από τον νικητή.

Αυτή η δεύτερη εικόνα ανοίγει το κάδρο της ιστορίας. Μια πρώτη διοργάνωση χρειάζεται περισσότερους από το όνομα που θα γραφτεί στην κορυφή του καταλόγου. Χρειάζεται συμμετοχές, διαφορετικές κατασκευές, ανθρώπους πρόθυμους να δοκιμάσουν τη συγκεκριμένη ιδέα. Στη Motosolo του Clech βλέπουμε ένα από αυτά τα πραγματικά κομμάτια του πρώτου Bol d’Or, με το όνομα και τον αριθμό του ακόμη ευανάγνωστα έναν αιώνα αργότερα.

Το «χρυσό» όνομα είχε ποδηλατικές ρίζες

Το Bol d’Or δεν γεννήθηκε ως όνομα στη μοτοσυκλέτα. Ο διοργανωτής συνδέει την ονομασία με έναν γαλλικό 24ωρο ποδηλατικό αγώνα πίστας, που είχε δημιουργηθεί το 1894 από την εφημερίδα Paris-Pédale. Το έπαθλο εκείνου του ποδηλατικού αγώνα ήταν ένα μπρούντζινο κύπελλο, προσφορά της σοκολατοποιίας Menier.

Η λεπτομέρεια έχει τη δική της γοητεία: ένα όνομα που σήμερα φέρνει στον νου κινητήρες, προβολείς και πολύωρες μάχες στην πίστα είχε περάσει πρώτα από ποδήλατα και σοκολάτα. Η μηχανοκίνηση πήρε την ιδέα της διάρκειας και της έδωσε άλλη φωνή.

Πότε έφτασε η βοήθεια στη σέλα

Το σημαντικότερο ορόσημο για τον άνθρωπο πάνω στη μοτοσυκλέτα ήρθε το 1954, όταν επιτράπηκε δεύτερος αναβάτης. Από εκεί και πέρα, η αντοχή μπορούσε να μοιραστεί. Ο τρίτος αναβάτης επιτράπηκε το 1982, σύμφωνα με το EWC.

Οι αλλαγές αυτές μετέβαλαν την ίδια τη φύση του αγώνα. Η διαχείριση της σωματικής προσπάθειας συνδέθηκε πλέον με την εναλλαγή πληρώματος, τον συντονισμό και τη λειτουργία της ομάδας. Η σύγχρονη αντοχή διατηρεί την απαίτηση της διάρκειας, αλλά τη μοιράζει σε περισσότερους ανθρώπους και σε πολύ πιο οργανωμένη υποστήριξη.

Η ιστορία της διοργάνωσης δεν ήταν αδιάκοπη. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, μια μεγάλη διακοπή τη δεκαετία του 1960 και η πανδημία άφησαν κενά στο ημερολόγιο. Γι’ αυτό το 2022, στα εκατό χρόνια από τη γέννησή του, το Bol d’Or πραγματοποίησε την 85η διοργάνωσή του. Εκατό χρόνια ιστορίας δεν σήμαιναν εκατό εκκινήσεις.

Η φωτογραφία του Zind έχει μείνει. Αριθμός 37, Motosacoche, Vaujours, Μάιος 1922. Από αυτό το χωμάτινο πλαίσιο ξεκίνησε μια διοργάνωση που έμαθε να αλλάζει τόπο, μοτοσυκλέτες και κανόνες χωρίς να χάνει τη βασική της απαίτηση: να υπάρχει ακόμη αγώνας όταν οι εύκολες ώρες έχουν τελειώσει.

Πηγές και φωτογραφικό αρχείο

• Επίσημη ιστορία Bol d’Or: ίδρυση, προέλευση ονόματος, νικητές και διαδρομές
• FIM EWC: η πρώτη διαδρομή και οι αλλαγές στον αριθμό αναβατών
• Φωτογραφίες Agence Rol, Bibliothèque nationale de France, 28 Μαΐου 1922: Tony Zind / Motosacoche και François Clech / Motosolo. Αρχειακά έργα δημόσιου τομέα· γραφιστικές προσαρμογές ENGINE POWER.

Διάβασε επίσης

• Bol d’Or 1978: Όταν 17 ώρες στην κορυφή δεν ήταν αρκετές