Ο Antonio Cairoli κατέκτησε εννέα παγκόσμιους τίτλους motocross, αλλά η διαδρομή του δεν άρχισε με ένα βάθρο. Άρχισε με αγώνες στους οποίους δεν κατάφερνε ούτε να προκριθεί. Από τη Σικελία και τις πρώτες αποτυχημένες απόπειρες στο Παγκόσμιο, έφτασε να κερδίζει με Yamaha και KTM, με 250, 350 και 450 κυβικά. Και όταν μια νεότερη γενιά έμοιαζε έτοιμη να τον αφήσει πίσω, επέστρεψε για έναν τίτλο που έδωσε διαφορετικό βάρος σε όλους τους προηγούμενους.
Το 222 έγινε αναγνωρίσιμο πριν ακόμη φανεί καθαρά το πρόσωπο πίσω από τα γυαλιά. Στο motocross, όμως, κανένας αριθμός δεν ισιώνει τα σαμάρια. Η ιστορία του Tony χτίστηκε ακριβώς εκεί: στην προσπάθεια να παραμένει γρήγορος όταν άλλαζαν οι αντίπαλοι, οι μοτοσυκλέτες και το ίδιο του το σώμα.
Antonio Cairoli: από τη Σικελία στις κλειστές πόρτες του Παγκοσμίου
Γεννημένος στο Patti της Σικελίας στις 23 Σεπτεμβρίου 1985, μεγάλωσε μακριά από το κέντρο βάρους του ευρωπαϊκού motocross. Σε μεταγενέστερη αφήγησή του στο MXGP, περιέγραφε πώς μάθαινε παρακολουθώντας τον ξάδελφό του και αμερικανικά βίντεο αγώνων. Δεν είχε παρακολουθήσει από κοντά Grand Prix μέχρι την εποχή που άρχισε να αγωνίζεται στα 125.
Η μετακίνηση προς την ηπειρωτική Ιταλία έφερε μεγαλύτερο ανταγωνισμό και περισσότερες ευκαιρίες. Δεν έφερε άμεση επιτυχία. Το 2002, με τη Martin Honda, δεν προκρίθηκε στο Genk του Βελγίου και δεν πήρε βαθμούς στη Ρωσία. Ακολούθησαν νέες αποτυχημένες προκρίσεις το 2003, στη Βουλγαρία και στη Γερμανία. Η απόσταση ανάμεσα στο ταλέντο και στη θέση στην εκκίνηση ήταν ακόμη μεγάλη.
Η ουσιαστική στροφή ήρθε με τον Claudio De Carli και τη Yamaha το 2004. Στο Valkenswaard μπήκε για πρώτη φορά στην πρώτη τριάδα ενός σκέλους. Στο Lichtenvoorde ανέβηκε στο συνολικό βάθρο, πίσω από τους Ben Townley και Tyla Rattray. Στο Loket κέρδισε σκέλος και στο Namur ήρθε η πρώτη συνολική νίκη σε Grand Prix. Η χρονιά έκλεισε με τρίτη θέση στο Παγκόσμιο MX2. Μέσα σε μία σεζόν, ο αναβάτης που πάλευε για πρόκριση είχε γίνει αντίπαλος που έπρεπε να υπολογίζουν όλοι.
Η Yamaha, ο Pourcel και το πρώτο μάθημα της ήττας
Το 2005 ο Cairoli κατέκτησε τον πρώτο παγκόσμιο τίτλο του στο MX2: έξι νίκες Grand Prix και δώδεκα νικηφόρα σκέλη. Ήταν μόλις η δεύτερη πλήρης χρονιά του με την ομάδα De Carli. Η συνέχεια, ωστόσο, δεν ήταν μια ευθεία γραμμή προς την επόμενη κούπα.
Το 2006 ο Christophe Pourcel πήρε το πρωτάθλημα και ο Ιταλός περιορίστηκε στη δεύτερη θέση, παρότι κέρδισε έντεκα σκέλη. Ένας τίτλος δεν εξασφάλιζε τον επόμενο· ούτε η ταχύτητα σε μεμονωμένους αγώνες αρκούσε για να κερδηθεί ολόκληρη η χρονιά. Η απάντηση ήρθε το 2007 με έντεκα συνολικές νίκες και 23 νίκες σε σκέλη. Ο δεύτερος τίτλος MX2 είχε την υπογραφή ενός αναβάτη που πλέον μπορούσε να επιβάλει τον ρυθμό του σε μεγάλη διάρκεια.
Το 2008 οι τραυματισμοί διέκοψαν αυτή τη φόρα. Παρ’ όλα αυτά, την επόμενη χρονιά ανέβηκε στη μεγάλη κατηγορία, τότε MX1, και πήρε αμέσως τον τίτλο με τη Yamaha YZ450F. Τέσσερις νίκες Grand Prix ήταν αρκετές για να στηρίξουν μια πρωταθληματική σεζόν. Η μετάβαση στα 450 δεν τον ανάγκασε να ξανασυστηθεί. Τον βρήκε ήδη έτοιμο να διεκδικήσει την κορυφή.
Φωτογραφική σύνθεση αρχείου: Cairoli με Yamaha το 2008. Φωτογραφία Christopher Schmid / CC BY 2.0. Γραφιστική προσαρμογή: ENGINE POWER.
Το στοίχημα των 350 κυβικών που έγινε δυναστεία
Το 2010 ο Cairoli και η ομάδα De Carli πέρασαν στην KTM. Μαζί τους ήρθε μια επιλογή που έκανε την ιστορία ακόμη πιο ενδιαφέρουσα: η 350 SX-F, απέναντι στις ισχυρότερες σε κυβισμό 450. Ο στόχος δεν ήταν να κερδηθεί ένας διαγωνισμός αριθμών στο χαρτί. Ήταν να βρεθεί το σύνολο με το οποίο ο αναβάτης μπορούσε να κινηθεί ταχύτερα και αποτελεσματικότερα στην πίστα.
Ο Antonio Cairoli πήρε πέντε συνεχόμενους τίτλους με την KTM 350, από το 2010 μέχρι και το 2014. Μαζί με εκείνον του 2009 στη Yamaha, συμπλήρωσε έξι διαδοχικά πρωταθλήματα στη μεγάλη κατηγορία. Η επιτυχία δεν ήταν μόνο προσωπική. Η συνεργασία αναβάτη, De Carli και εργοστασίου έδωσε στην KTM τον πρώτο τίτλο της στη συγκεκριμένη κατηγορία και μετέτρεψε ένα διαφορετικό τεχνικό στοίχημα σε σημείο αναφοράς.
Ένας γρήγορος γύρος απαιτεί ταχύτητα. Έξι πρωταθλήματα στη σειρά απαιτούν να την ξαναβρίσκεις, σε διαφορετικά χώματα, εκκινήσεις και συνθήκες, για χρόνια. Εκεί βρίσκεται το εντυπωσιακό μέγεθος εκείνης της περιόδου: η εξαίρεση έγινε επανάληψη.
Όταν το σώμα σταμάτησε το σερί
Στη Maggiora, τον Ιούνιο του 2015, τραυματίστηκε στο αριστερό χέρι, κοντά στον αγκώνα. Προσπάθησε να συνεχίσει για τρία ακόμη Grand Prix, αλλά η επούλωση δεν προχωρούσε όπως έπρεπε και αποσύρθηκε προσωρινά από τους αγώνες. Η αλληλουχία των τίτλων τελείωσε. Η αποκατάσταση έπρεπε πλέον να προηγηθεί της βαθμολογίας.
Το 2016 έφερε δεύτερη θέση στο πρωτάθλημα, χωρίς να σημαίνει ότι τα προβλήματα είχαν εξαφανιστεί. Όπως εξηγούσε αργότερα ο ίδιος στο MXGP, ένα νευρικό πρόβλημα στην πλάτη και στον ώμο επηρέαζε τη δύναμή του. Ακολούθησε δουλειά αποκατάστασης τον χειμώνα. Την ίδια στιγμή, ο Romain Febvre και ο Tim Gajser είχαν ήδη κατακτήσει τίτλους και ο Jeffrey Herlings ετοιμαζόταν να μπει στη μεγάλη κατηγορία. Το πρωτάθλημα είχε αλλάξει πρόσωπα όσο εκείνος προσπαθούσε να ξαναβρεί το δικό του σώμα.
2017: η ένατη κορυφή είχε άλλη γεύση
Ο Cairoli επέστρεψε το 2017 με την KTM 450 SX-F και με την εμπειρία οκτώ τίτλων. Δεν αρκούσε η εμπειρία από μόνη της. Χρειαζόταν να μετατραπεί ξανά σε εκκινήσεις, περάσματα και βαθμούς απέναντι στους νεότερους αντιπάλους.
Στο Trentino έδωσε μία από τις χαρακτηριστικές απαντήσεις της χρονιάς: από το πίσω μέρος του αγώνα έφτασε δεύτερος στο δεύτερο σκέλος και εξασφάλισε τη συνολική νίκη του Grand Prix. Στο Assen, στις 10 Σεπτεμβρίου, η δεύτερη θέση πίσω από τον Herlings στο πρώτο σκέλος αρκούσε για να σφραγίσει το πρωτάθλημα. Δεν χρειαζόταν να κερδίσει εκείνο το σκέλος για να έχει κερδίσει τη μεγάλη μάχη.
Ήταν ο ένατος παγκόσμιος τίτλος του και ο έβδομος στην κορυφαία κατηγορία. Είχε προηγηθεί μια σεζόν με έξι νίκες Grand Prix και δώδεκα βάθρα σε δεκαεννέα γύρους. Μετά τους πέντε τίτλους της 350, ήρθε και η στέψη με την 450. Η επιστροφή ήταν πλέον μετρήσιμη.
| Χρονιά | Κατηγορία | Μοτοσυκλέτα |
|---|---|---|
| 2005, 2007 | MX2 | Yamaha |
| 2009 | MX1 | Yamaha 450 |
| 2010–2013 | MX1 | KTM 350 |
| 2014 | MXGP | KTM 350 |
| 2017 | MXGP | KTM 450 |
Το 2018 ο Herlings πήρε τον τίτλο και ο Cairoli ολοκλήρωσε τη χρονιά δεύτερος. Η μεταξύ τους μονομαχία κράτησε την KTM στο επίκεντρο, αλλά ο νεότερος Ολλανδός είχε πλέον την πρωτοβουλία. Το 2019 ένα σοβαρό πρόβλημα στον δεξιό ώμο οδήγησε σε επέμβαση και πρόωρο τέλος της σεζόν για τον Tony. Η διεκδίκηση του δέκατου τίτλου έμεινε ανολοκλήρωτη. Οι εννέα κατακτήσεις δεν έκαναν ευκολότερο το επόμενο εμπόδιο.
Η σημαία της Ιταλίας και μια αποχώρηση που δεν ήταν τελεία
Το τέλος της πλήρους παρουσίας του στο Παγκόσμιο ήρθε το 2021. Εκείνη τη χρονιά κατέκτησε με την Ιταλία το Motocross of Nations στη Mantova, προσθέτοντας την ομαδική επιτυχία σε μια καριέρα γεμάτη ατομικούς τίτλους. Στην ίδια πίστα αποχαιρέτησε αργότερα την πλήρη αγωνιστική ζωή των Grand Prix.
Στον απολογισμό που δημοσίευσε τότε το MXGP υπήρχαν 94 νίκες Grand Prix, 179 βάθρα και 182 νίκες σε σκέλη. Αυτοί είναι οι αριθμοί που κατέγραψε η διοργάνωση στο κλείσιμο της σεζόν του 2021, πριν από τις μεταγενέστερες επιλεκτικές εμφανίσεις του. Πίσω τους βρίσκονται σχεδόν δύο δεκαετίες στην παγκόσμια σκηνή — από την αποτυχία πρόκρισης του 2002 έως την αποθέωση της Mantova.
Το 2022 δοκίμασε και το αμερικανικό Pro Motocross. Για το 2023 ανέλαβε επικεφαλής της ομάδας Red Bull KTM στο MXGP. Έπειτα ακολούθησε ένα καινούριο τεχνικό κεφάλαιο: η συμμετοχή στην εξέλιξη της Ducati Desmo450 MX, με ρόλο δοκιμαστή και την εμπειρία του να περνά σε μια νέα αγωνιστική μοτοσυκλέτα. Η δραστηριότητα αυτή συνεχίζεται και το 2026.
Ο Antonio Cairoli άφησε στους αγώνες περισσότερα από μια σειρά τροπαίων. Απέδειξε πόσο μακριά μπορεί να φτάσει μια συνεργασία που εξελίσσεται και πόση αξία έχει η επιστροφή όταν η κυριαρχία έχει ήδη χαθεί. Η πρώτη του παρουσία στο Παγκόσμιο δεν του έδωσε ούτε θέση στην εκκίνηση. Η συνέχεια του έδωσε εννέα τίτλους — και στο motocross έναν αριθμό που δύσκολα περνά απαρατήρητος: 222.
Πηγές και φωτογραφίες
Τεκμηρίωση: MXGP, τα πρώτα αγωνιστικά χρόνια · Yamaha Racing, η περίοδος 2004–2009 · MXGP, ο τραυματισμός του 2015 · MXGP, αποκατάσταση και επιστροφή · KTM, ένατος τίτλος στο Assen · KTM, πρωτάθλημα 2018 · MXGP, αποκατάσταση 2019 · MXGP, απολογισμός 2021 · KTM, νέος ρόλος το 2023 · MXGP, Ducati και αγωνιστικό πρόγραμμα 2026.
Φωτογραφικές συνθέσεις αρχείου: ENGINE POWER. Εξώφυλλο: Antonio Cairoli, Loket 2011, φωτογραφία Neuwieser, CC BY-SA 2.0· η προσαρμογή διατίθεται με την ίδια άδεια. Εσωτερική εικόνα: Cairoli με Yamaha το 2008, φωτογραφία Christopher Schmid, CC BY 2.0. Έχουν προστεθεί γραφιστικά και τυπογραφία.
