Cité de l’Automobile: Υπάρχουν μέρη που δεν επισκέπτεσαι. Τα προσκυνάς. Το πιο τρελό μουσείο αυτοκινήτου στον κόσμο βρίσκεται στο Μυλούζ της Γαλλίας και μοιάζει περισσότερο με καθεδρικό ναό της μηχανοκίνησης παρά με μουσείο. Το Cité de l’Automobile, ή αλλιώς η «Συλλογή Schlumpf», είναι το σημείο όπου τα αυτοκίνητα δεν είναι εκθέματα, αλλά απομεινάρια μιας τρέλας που έγινε τέχνη. Εδώ, η βενζίνη συναντά το μάρμαρο, και η ταχύτητα – όπως θα έλεγε και ένας παλιός μηχανικός – έχει ψυχή.
Η ιστορία ξεκινά τη δεκαετία του ’50, όταν δύο αδέλφια, ο Φριτς και ο Χανς Σλουμπφ, βιομήχανοι υφαντουργίας, αποφασίζουν ότι το ύφασμα δεν τους αρκεί. Στο βλέμμα τους φώλιαζε κάτι που θα έκανε τον Φερδινάνδο Πόρσε να τους χαμογελάσει με κατανόηση: μια εμμονή. Μαζεύουν αυτοκίνητα όπως άλλοι μαζεύουν νομίσματα ή τύψεις. Bugatti, Mercedes, Rolls-Royce, Hispano-Suiza – κάθε ένα πιο σπάνιο και πιο ακριβό απ’ το προηγούμενο. Οι ντόπιοι νόμιζαν πως τα φυλάνε για μεταπώληση. Η αλήθεια ήταν πιο ποιητικά επικίνδυνη. Τα μάζευαν για να τα κοιτούν.
Στο εσωτερικό του μουσείου, 500 αυτοκίνητα στέκουν σαν αγάλματα μιας εποχής που δεν έβλεπε το αυτοκίνητο ως μέσο, αλλά ως απόδειξη ότι ο άνθρωπος μπορεί να νικήσει τον χρόνο. Η αίθουσα των Bugatti μοιάζει με ναό. Εκατό και πλέον Bugatti Type 35, Type 57, Royale. Αυτοκίνητα που κάποτε έτρεχαν στη Μόντε Κάρλο τώρα φωτίζονται από πολυελαίους, σαν να τα εξομολογεί η ιστορία. Αν σταθείς αρκετή ώρα, σχεδόν ακούς τα μηχανικά μέρη να ανασαίνουν. Μια υπόκωφη ανάμνηση στροφών, σαν φάντασμα ταχύτητας.
Cité de l’Automobile: Το πιο τρελό μουσείο αυτοκινήτου στον κόσμο
Κάπου εκεί έρχεται η ειρωνεία. Η συλλογή, αυτό το όνειρο των Σλουμπφ, κατέρρευσε κάτω από το ίδιο της το βάρος. Όταν η βιομηχανία τους πτώχευσε τη δεκαετία του ’70, οι εργάτες μπήκαν στο κτίριο περιμένοντας να βρουν χρέη. Αντί γι’ αυτό βρήκαν έναν παράδεισο. Δεκάδες αυτοκίνητα σκεπασμένα με λευκά σεντόνια, σαν κοιμώμενοι γίγαντες. Οι τίτλοι των εφημερίδων τότε έγραφαν: «Η πιο απίστευτη αυτοκινητική συλλογή στον κόσμο, κρυμμένη για χρόνια». Ένα κρυφό πάθος που έγινε δημόσιο θαύμα.
Περπατώντας σήμερα μέσα στις αίθουσες του μουσείου, νιώθεις πως η έννοια “Engine Power” παίρνει άλλη διάσταση. Εδώ δεν ακούς εξάτμιση. Ακούς χρόνο. Η βαρύτητα των μεταλλικών σχημάτων σού θυμίζει ότι κάθε άλογο ισχύος κάποτε ήταν ένα όνειρο μηχανικού, μια πρόταση ελευθερίας. Οι σπάνιες Delahaye με τα ρευστά αεροδυναμικά σχήματα μοιάζουν σαν να κινούνται ακόμη. Οι Bugatti με τις γαλάζιες τους καμπύλες αποπνέουν την τρέλα ενός ανθρώπου που δεν δεχόταν το “αρκετά καλό”. Όλα είναι υπερβολικά, ακριβώς όπως πρέπει να είναι.
Στο Cité de l’Automobile δεν βλέπεις αυτοκίνητα. Βλέπεις χαρακτήρες. Κάθε ένα έχει προσωπικότητα, μυρωδιά, στάση. Μια Lancia Stratos σου πετά την τρέλα της στα μούτρα, μια Mercedes SSK στέκεται με αριστοκρατική ψυχραιμία, κι ένα μικρό Fiat Balilla μοιάζει να σε κοιτά και να σου ψιθυρίζει “θυμάσαι πότε ξεκινήσαμε;”. Είναι ένα μέρος που κάνει και τον πιο ψύχραιμο επισκέπτη να νιώσει παιδί. Κι εκεί βρίσκεται το μεγαλείο του.
Γιατί η μηχανοκίνηση δεν είναι απλώς τεχνολογία. Είναι μνήμη. Είναι τα καλοκαίρια με τα παράθυρα κατεβασμένα, οι πρώτες διαδρομές με τον πατέρα στο τιμόνι, οι αναμνήσεις από ένα φανάρι που σε έμαθε υπομονή. Το μουσείο αυτό δεν σε μαθαίνει για κινητήρες. Σε μαθαίνει γιατί τους αγαπάμε.
Και αν κάπου μέσα σε αυτή τη θάλασσα από μέταλλο και λάμψη βρεθείς να αναρωτιέσαι γιατί όλα αυτά έχουν σημασία, η απάντηση είναι απλή. Επειδή κάθε αυτοκίνητο, όσο γυαλιστερό κι αν είναι, κουβαλά πάνω του ένα μικρό κομμάτι του ανθρώπου που το ονειρεύτηκε. Και ο άνθρωπος, όσο κι αν αλλάζει, δεν σταματά να ονειρεύεται.
